Tarım-gıda coğrafyası tarım ve gıdayla ilgili meselelerin mekânsallaştırılmasında faydalı bir alt disiplin olduğunu kanıtladı. Disiplinlerarası çabasıyla geliştirdiği teorik derinlik ve kavramlar, seçtiği konular bolca yaklaşım seti sunarken, odağı belirli tarımsal gıda metalarında, bölgelerinde ve sektörlerine yoğunlaştı. Tüm bunların yanında, bu türden bir akademik gayretin Türkiye gibi pek keşfedilmemiş bölgelere, buğday ve buğday unu gibi gözden kaçırılmış analiz nesnelerine, gıdanın yolculuğunda görece sahipsiz bırakılmış gıda işleme sektörüne (bu çalışma için un imalatının) yönelmesi gerekmekte. Bu minvalde, makalede öncelikle yazının ilgili konu ve kavramlarını özetlemekte. Ardından, konvansiyonel tarım-gıda coğrafyasıyla ilgili temel savlara ve Türkiye’nin buğday meta zincirlerindeki özgün konumuna dayanarak, çalışmada Orta Anadolu Türkiye’sinin önde gelen sanayi şehirlerinden Konya’daki un imalat endüstrisinin ileri bağlantıları incelenmekte. Makalede, un imalatçılarının gıda meta zincirlerindeki konumlanış ve mekânsal düzenlemeleri üç ölçekte ve üç aktör grubu üzerinden gösterilmiştir: küresel ölçekte tahıl ticaretiyle, ulusal ölçekte perakende zincirleriyle ve bölgesel ölçekte pastane ve fırınlarla kurdukları kanallar. Değirmencilerin bu türden mekânsal düzenlemelere dahil olma veya düzenlemelerin dışında kalmaları, meta zincirlerindeki bağlantılarda oluşan eşitsiz mekânsal örüntüleri ortaya çıkartmaktadır. Çeşitli tarımsal gıda metalarının üretim ve dolaşım mekanizmalarına yönelik anlayışımızı geliştirmemiz mekânsal araştırmacılar ve kentsel ve bölgesel gıda planlamasında politika geliştirenler için yeni alanlar açabilir.

Şehirleşmenin önemli bir parçası olan şehirsel saçaklanma, genellikle şehrin kenar bölgelerinde yetersiz ve düşük yoğunluklu bir banliyöleşme süreci olarak ifade edilir. Bu süreç, farklı form ve karakterlerde oluşur. Şehrin kenarında düşük yoğunluklu, doğrusal, dağınık ve sıçramalı gelişme şeklinde kendini gösterir. Şehirsel saçaklanma şehirde nüfusun artması, gelir artışı ve sarkaç ulaşım (commuting) maliyetinin azalmasıyla gelişir. Özellikle motorlu araçların yaygınlaşmasından sonra şehir sakinleri yerleşmenin dışına doğru iskân etmeye başlamasıyla saçaklanma süreci hızlan-mıştır. Bunun sonucunda daha önce tarımsal faaliyetler için kullanılan araziler ve ormanlar, zamanla şehirsel alana dönüşmüştür. Bu çalışmada, böyle bir dönüşümü tecrübe eden Çorlu şehrinde saçaklanmanın nedenleri ve mekânsal sonuçları üzerinde durulmuştur. Şehirde saçaklanmanın tarihsel gelişimi ve günümüzdeki durumu ortaya konulmuş, bu maksatla konuyla ilgili yazılmış çalışmalar, hava fotoğrafları, ortofotolar, uydu görüntüleri, topografya haritaları, arazi kullanım kabiliyeti ve CORINE veri tabanı kullanılmıştır. Söz konusu veriler, ArcGIS ve TerrSet programları ile analiz edilerek şehirsel saçaklanmanın yaşandığı alanlar tespit edilmiştir. Yapılan incelemeler sonucunda, Çorlu’da şehirsel saçaklanmanın sanayileşme ve düşük yoğunluklu yerleşmelere bağlı olarak geliştiği, ulaşım güzergahları ile şekillendiği ve verimli tarım arazilerinin giderek şehirsel alanlara dönüştüğü anlaşılmıştır.

Yerel yönetimler, iklim krizi ile mücadelede ilgili tüm kurum ve kuruluşların aktif katılımını sağlayacak, etkili bir yerel iklim eylem planlamasının başat aktörleridir. Türkiye’de yerel düzeyde iklim eylem planı hazırlayan belediyelerin sayısı oldukça sınırlı olmakla birlikte, bu planların uygulanma süreçlerinde farklı zorluklar ortaya çıkmaktadır. Buradan hareketle, bu makale, gündeminde iklim değişikliği konusu yer alan büyükşehir ve ilçe belediyelerinden oluşan, toplam 13 belediye ile yapılan katılımlı bir araştırmanın sonuçlarını sunmaktadır. Araştırma, eylem planlarının uygulanmasında yaşanan zorluklara ve zorlukları aşmak için ihtiyaç duyulan konulara odaklanmaktadır. Araştırma süreci, grup ve telefon mülakatları, anket ve katılımlı atölye çalışmaları gibi nitel ve nicel yöntemler kullanılarak yürütülmüştür. Bulgular, çalışmaya katılan belediyeler arasında ortaklaşan zorluk alanlarının beş ana grup altında toplandığını göstermektedir. Bunlar, eyleme yönelik bilgi eksikliği, kurumlar arası birlikte çalışma ve iş birliği eksikliği, kısıtlı kurum kaynağı, yasal zorluklar ve finansal zorluklar olarak sıralanmaktadır. Kolektif iklim eyleminin gerçekleşmesi için çok aktörlü bir yönetişim mekanizmasına ihtiyaç duyulmaktadır. Bu çalışma, bu ihtiyaca cevap veren bir yönetişim modeli üretmiştir.

Bu çalışmada kentsel düzeyde iklim değişikliğine uyum önlemleri ve stratejileri geliştiren plancıları, tasarımcıları ve karar vericileri desteklemek ve karar süreçlerinde onlara yol göstermek için kent ölçeğinde etkilenebilirlik ve risk değerlendirmesine yönelik bir metodoloji geliştirilmiş ve test edilmiştir. Metodoloji, risk düzeyi belirlemek için 100x100m’lik grid temelli mekânsal bilgileri maruziyet, duyarlılık ve uyum kapasitesi gibi göstergeler olarak tanımlayıp ağırlıklandırarak birleştirmekte ve çok ölçütlü karar verme yöntemiyle risk sonucu üretmektedir. Bu doğrultuda, iklim değişikliği kaynaklı etkilenebilirlik ve risk analizi için kentsel alanlarda öne çıkan iki tehlike olarak sıcak hava dalgası ve şiddetli yağış tehlikelerine göre risk düzeyini etkileyen fiziksel parametreler belirlenmiştir. Bu parametreler yapay yüzey oranı, ağaç varlığı, nüfus yoğunluğu, yapı yoğunluğu, rüzgar ve sokak yönü, kat yüksekliği, yapı dış cephe renkleri, taşkın riski olup olmaması, bina yapım yılı-bina yaşı, çatı türü ve yapı malzemesi olarak risk düzeyini etkilemeleri nedeniyle analizlere dahil edilmiştir. Metodoloji daha sonra Erzurum kentsel dokusu üzerinde test edilmiştir. Sonuçlar, farklı risk değerlerinin farklı kentsel alan tipolojilerine karşılık geldiğini göstermiş ve acil müdahale alanlarını ortaya koymuştur. Göstergeler ve arazi kullanım kategorileri tarafından sağlanan mekânsal anlamda hassas konumsal bilgiler, iklim tehlikelerine karşı uyum sürecini desteklemek için büyük önem taşımaktadır.

Mimarlık, kent planlama ve siber güvenlik kesişimini inceleyen bu makale, mimarları ve şehir plancılarını "urban/archi-hacker" olarak tanıtarak kentsel tasarıma yeni bir yaklaşım önermektedir. "Bir mimar ve/veya şehir plancısı bir şehri bir program olarak görse ve bir hacker gibi davransa ne olur?" sorusuyla harekete geçen bu çalışma, kentsel kimlikleri hackleme metodolojileri üzerinden yeniden hayal etmek için spekülatif mimarlığa dalmaktadır. Mimarların ve şehir plancılarının şehri bir program olarak görmeleri için sa-vunuda bulunarak, kentsel çevreleri spekülatif olarak değiştirmek için “de-code”, “encode” ve “re-code” metotlarını özetlemektedir. “De-code” aşaması, şehrin dokusunu literatür, haritalar ve veriler üzerinden analiz etmektedir. “Encode”, “de-code” bulgularına dayanarak bir taslak formüle ederken, “re-code” spekülatif hackleme müdahalelerini vizyon ederek stratejik, yaratıcı çözümler üretmektedir. Bu metodoloji, spekülatif bir çerçeve içinde sunulmuş olup, belirli kentsel bağlamlara uyarlanabilir, dinamik ve iteratif bir süreç önerir. Bu yaklaşım, sadece mimari normları sorgulamakla kalmıyor, aynı zamanda mimarlar, şehir plancıları ve kentsel alanlar arasındaki diyaloğu da zenginleştirmektedir. Makale, mimarlık ve şehir planlamasını siber güvenlikle bütünleştirerek, şehirlerin sosyal dinamiklerini—ekonomik, kültürel ve fiziksel boyutlarıyla birlikte—kapsamlı bir şekilde ele almayı teşvik eder. Sürekli kentsel yeniliklerin geleceğini hayal ederken, “urban/archi-hacker”ların sürekli olarak manzaraları dönüştürebilecek bir geleceği öngörür. Bulgular, doğası gereği spekülatif olup, bu metodolojinin dinamik ve uyarlanabilir bir kentsel geleceği teşvik etme potansiyelini vurgular, aynı zamanda mimarlık-hackleme metodolojileri için yeni olanaklar sunar.