Planlama Dergisi
Bahçelievler Millet Bahçesi Katılımcı Tasarım Uygulamasında Bir Aktör Olarak Üniversite: Katılım Merdiveni Üzerinden Bir Değerlendirme [Planning]
Planning. 2022; 32(2): 312-328 | DOI: 10.14744/planlama.2021.04875

Bahçelievler Millet Bahçesi Katılımcı Tasarım Uygulamasında Bir Aktör Olarak Üniversite: Katılım Merdiveni Üzerinden Bir Değerlendirme

Ufuk Küçükyazıcı, Berkay Oskay, Evrim Töre, Zeynep Ayşe Gökşin, Yasemin Erkan Yazıcı, Ayşenur Hilal Iavarone, Şeyda Şen
İstanbul Kültür Üniversitesi Mimarlık Fakültesi, Mimarlık Bölümü, İstanbul

Katılımcı tasarım süreçleri, toplumun her kesimi için yaşadıkları çevrenin tasarımı, geliştirilmesi ve dönüşümü üzerine karar alma sürecine dâhil olmalarına olanak tanıyan uygulamaları içermektedir. Yaratılan demokratik ortam içinde planlama ve tasarım aşamaları, profesyonel mimar, plancı ve tasarımcıların bilgi, beceri ve kaynaklarıyla yerel toplulukların bilgi, beceri ve kaynaklarının birleştirilmesi yoluyla gerçekleştirilmektedir. Katılımcı süreçlerde farklı aktörlerin etkileşimi açısından çok boyutlu bir yapılanma oluşmakta, gerçek katılımın sağlanabilmesi için üniversitelerin tarafsız aktörler olarak önemli bir rolü bulunmaktadır. Katılımcı tasarım süreçlerini açıklayan merdiven metaforları bu süreçte yer alan paydaşların rollerini ve katılımın hangi durumlarda ortaya çıktığını aşamalarıyla tanımlamaktadır. Söz konusu katılım merdivenleri hem farklı coğrafyalarda, farklı ölçek ve kapsamdaki pratikleri içermekte hem de toplulukların sözde katılım ile gerçek katılım arasında geniş bir yelpazedeki deneyimlerini basamak basamak sunarak tartışmaya ve değerlendirmeye açmaktadır. Türkiye’nin özgün koşulları tasarım ve planlamada katılımcı süreçlere de kuşkusuz yansımakta, yerel koşullar bazında katılımcı tasarım açısından da farklı yaklaşımlar ortaya çıkmaktadır. Son yıllarda Türkiye’de üniversitelerin tarafsız aktörler olarak yer aldıkları katılımcı tasarım uygulamaları görülmektedir. Ancak, formel eğitim kapsamında yürütülen katılımcı uygulamalar açısından deneyim zemininin yeterince güçlü olmadığı gözlenmektedir. Bu bağlamda, İstanbul Kültür Üniversitesi Mimarlık Bölümü ve Bahçelievler Belediyesi iş birliğinde Bahçelievler Millet Bahçesi’nin katılımcı bir süreç ile yeniden tasarlanmasına yönelik bir uygulama gerçekleştirilmiş ve bulgular, katılım merdiveni yardımıyla değerlendirilmiştir. Üç dönemde tamamlanan bu çalışmada belediyenin çekinceleri ve pandemi sebebiyle katılım basamakları açısından katılımsızlık ve sözde katılım arasında kalan bir uygulama ortaya çıkmıştır.

Anahtar Kelimeler: Katılım merdiveni, Katılımcı tasarım, İş birliği; Üniversite; Paydaş.

University as an Actor in Bahçelievler Millet Bahçesi Participatory Design Practice: An Evaluation via Ladder of Participation

Ufuk Küçükyazıcı, Berkay Oskay, Evrim Töre, Zeynep Ayşe Gökşin, Yasemin Erkan Yazıcı, Ayşenur Hilal Iavarone, Şeyda Şen
Istanbul Kultur University Faculty of Architecture, Department of Architecture, Istanbul

Participatory design process includes practices that enable all seg-ments of society to participate in decision-making about design, de-velopment, and transformation of their environment. Within such democratic environment, planning and design stages are conducted by combining the knowledge, skills and resources of professional architects, urban planners, designers, and local communities. In participatory processes, the interaction between different actors provides a multi-dimensional structure, and the universities have an important role as objective actors to ensure actual contributions in terms of effective participation. Ladder metaphor for citizen par-ticipation in design process defines the roles of the stakeholders and the situations in which the participatory approaches are expe-rienced. Abovementioned ladder of participation includes practices in different scales and scopes in different geographies. Accordingly, it also represents and discusses wide range of experience levels in-between symbolic participation (tokenism) and actual participation. In Turkey, participatory planning and design practices undoubt-edly reflect the national circumstances, and different approaches emerge in terms of participatory design. In recent years, participa-tory design practices, in which the universities are included as ob-jective actors, began to gain importance in Turkey. However, these experiences do not establish a firm ground in terms of participa-tory practices conducted within the scope of formal education. In this context, a case study was developed to redesign Bahçelievler National Garden in cooperation with Istanbul Kultur University Department of Architecture and Bahçelievler Municipality, and the findings were evaluated within the scope of ladder of participation. This study consists of three stages and concluded with a practice in-between non-participation and symbolic participation as a con-sequence of the pandemic and hesitations of the local government.

Keywords: Ladder of participation, Participatory design, Cooperation; University; Stakeholder.

Ufuk Küçükyazıcı, Berkay Oskay, Evrim Töre, Zeynep Ayşe Gökşin, Yasemin Erkan Yazıcı, Ayşenur Hilal Iavarone, Şeyda Şen. University as an Actor in Bahçelievler Millet Bahçesi Participatory Design Practice: An Evaluation via Ladder of Participation. Planning. 2022; 32(2): 312-328

Sorumlu Yazar: Ufuk Küçükyazıcı, Türkiye
Makale Dili: Türkçe
LookUs & Online Makale