Çanakkale'de kentsel gelişme, yayılma ve kırsal alanlarla etkileşim [Planning]
Planning. 2018; 28(1): 105-117 | DOI: 10.14744/planlama.2018.85547  

Çanakkale'de kentsel gelişme, yayılma ve kırsal alanlarla etkileşim

Canan Zehra Çavuş1, Arzu Başaran Uysal2
1Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Fen Edebiyat Fakültesi, Coğrafya Bölümü, Terzioğlu Kampüsü, Çanakkale.
2Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Mimarlık ve Tasarım Fakültesi, Şehir ve Bölge Planlama Bölümü,Terzioğlu Kampüsü, Çanakkale.

Kentin kontrolsüz bir biçimde yayılması olarak ifade edilebilecek kentsel yayılma, doğal kaynakları tahrip etmekte, kırsal alanları dönüştürmekte, kentsel altyapı maliyetlerinin, ulaşım taleplerinin ve sürelerinin artmasına neden olmaktadır. Bu kontrolsüz büyümeye hızlı nüfus artışı, sanayileşme, yaşam tarzı, yetersiz planlama ve arazi yönetimi gibi etkenlerin neden olduğu düşünülmektedir. Bu makalede, aşırı nüfus baskısı altında olmayan, küçük ve orta ölçekli bir kent olan Çanakkale’nin mekânsal gelişimi analiz edilerek, kentsel yayılmanın altında yatan nedenler tartışılmaktadır. Araştırma üç mekânsal analize dayanmaktadır. İlk analizde 1949-2016 yılları arasında yapılan imar planları ve kentsel gelişme süreci, Coğrafi Bilgi Sistemleri yardımıyla değerlendirilmiştir. İkinci analiz kent çevresinde yerleşime uygun alanların tespitini içermektedir. Üçüncü analizde ise, mevcut durumda kentsel yayılma ya da saçaklanma olarak tanımlanabilecek gelişme alanları tespit edilmektedir. Kentsel yayılmanın daha belirgin olduğu alanlarda kır-kent etkileşimi ve kırsal alanın değişimi fiziksel olarak irdelenmiştir. 1990 sonrası eğitim ve turizm eksenli bir büyüme dinamiği yakalamış olan kentte, 2010 sonrası kamu yatırımlarının da desteklediği spekülatif bir ortam oluşmuştur. Bu spekülatif ortam ucuz arsa stoku olarak görülen kent çeperlerindeki kırsal alanları yapılaşma baskısı altında bırakmaktadır. Çanakkale örneği, kamu yatırımlarının ve yer seçimi kararlarının küçük ve orta ölçekli kentlerin mekansal gelişiminde ne kadar belirleyici olduğunu göstermesi açısından önemlidir. Ayrıca kentteki büyüme söyleminin kırsal alan üzerindeki spekülasyonu ve buna bağlı olarak yayılmayı artırdığı görülmektedir.

Anahtar Kelimeler: mekânsal gelişme, kentsel yayılma, kırsal alan, Çanakkale


Interaction with the urban development, sprawl and the rural areas in Canakkale

Canan Zehra Çavuş1, Arzu Başaran Uysal2
1Çanakkale Onsekiz Mart University, Faculty of Arts and Sciences, Geography Department, Terzioglu Campus, Çanakkale.
2Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesity, Faculty of Architecture and Design, Department of Urban and Regional Planning,Terzioglu Campus, Çanakkale.

Urban sprawl, which can be referred to as uncontrolled development of city, destroys natural resources, transform rural areas and causes an increase in urban infrastructure costs, transportation demands and durations. This uncontrolled growth is thought to stem from such factors as rapid population growth, industrialization, life style, insufficient planning and land management. In this study, spatial development of Çanakkale, which is not under high population pressure and is a small and medium-scale city, is analyzed and the reasons underlying urban sprawl are addressed. The study is based on three spatial analyses. The first one analyses the construction plans and urban development process during 1949-2016 through the Geographical Information Systems. The second one contains establishment of areas around the city suitable for settlement. The third one determines the development areas that may be defined as urban sprawl or leapfrog development in current situation. Rural-urban interaction and changing of rural areas were analyzed physically in areas where urban sprawl is more distinct. In the city, which gained an education and tourism-oriented growth dynamic after 1990, a speculative environment which was also supported by public investments was created. This speculative environment takes rural areas in the perimeters of cities, which are considered as cheap land stock, under construction pressure. The Çanakkale example is important in that it shows how determinative public investments and location choice decisions are in spatial development of small and medium-sized cities. In addition, growth expectation in the city appears to increase speculation on rural areas and accordingly sprawl.

Keywords: spatial development, urban sprawl, rural areas, Canakkale


Canan Zehra Çavuş, Arzu Başaran Uysal. Interaction with the urban development, sprawl and the rural areas in Canakkale. Planning. 2018; 28(1): 105-117

Sorumlu Yazar: Canan Zehra Çavuş, Türkiye


ARAÇLAR
Tam Metin PDF
Yazdır
Alıntıyı İndir
RIS
EndNote
BibTex
Medlars
Procite
Reference Manager
E-Postala
Paylaş
Yazara e-posta gönder

Benzer makaleler
Google Scholar




 
Copyright © 2020 TMMOB
Bu sitenin tüm hakları Şehir Plancıları Odası İstanbul Şubesine aittir.