Türkiye’de Geleneksel Yerleşim Örüntülerinin Özgün Karakter ve Kültürel Mirasını Koruma Anlayışına Ontolojik Bir Yaklaşım [Planning]
Planning. 2015; 25(1): 32-43 | DOI: 10.5505/planlama.2015.76486  

Türkiye’de Geleneksel Yerleşim Örüntülerinin Özgün Karakter ve Kültürel Mirasını Koruma Anlayışına Ontolojik Bir Yaklaşım

Feray Koca
Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi, Mimarlık Fakültesi, Şehir Ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı, Muğla

Bir yerleşimin eşsiz form ve örüntüsü, özgün karakteri, o toplumun kültürüne göre yerleşimle içinde yaşayanlar arasındaki diyalektik etkileşim sonucunda şekillenmiştir. Toplumlar ve kültürleri değiştikçe, toplumların ortaklaşa ürettikleri kararların sonucu olan yapılı çevre de dönüşmektedir. Modernleşme süreciyle birlikte kentler yeniden üretim mekanı haline gelmiştir. Bu durum hem toplumların ayrışmasına neden olmuş hem de geleneksel yerleşmeleri dönüştürmüştür. Modernleşmenin akılcı ve standartlaştırıcı mekansal uygulamaları çoğunlukla geleneksel yerleşmelerin doğal ve kültürel değerlerini yok ederek özgün karakterin ve örüntünün zaman içinde kaybolarak dönüşmesine neden olmuştur. Böylece, geleneksel yerleşmelerin mevcut örüntüsünün, sosyo-ekonomik ve kültürel yapısının tarih içindeki anlamlı rolü ile vurgulanarak korunması kentsel planlama açısından önemli bir gündem maddesi haline gelmiştir.

Türkiye’de geleneksel yerleşim örüntüleri, 20. yüzyılın ortalarından itibaren modernizasyonla gelen ekonomik ve teknolojik gelişmeler sonucu farklı yaşam biçimlerine, yerleşim pratiklerine ve yapılaşmalara açık hale gelmiştir. Zaman içinde geleneksel yerleşim örüntülerinin görsel olduğu kadar, sosyo-mekansal ve kültürel karakteri kaybolmaya başlamıştır. Bu makalenin amacı, öncelikle, kültür ve fiziksel çevre arasındaki etkileşimi ontolojik yaklaşımla ele alarak karakter ve kültür mirası kavramlarını açıklamaktır. Sonrasında, modernitenin ontolojik kabulü ihmali ile başlayan sosyo-mekansal bozulmaların geleneksel yerleşim örüntülerinin varlığı üzerinde yarattığı sıkıntıları, Türkiye’deki modernizm ile dönüşen kentsel yaşam dinamiklerine paralel olarak ortaya koymayı hedeflemektedir. Özgün karakter ve kültürel mirasın korunması anlayışı kentsel planlama ve tasarım disiplinlerinin sağladığı temel birikimden yola çıkılarak ontolojik bir yaklaşımla değerlendirilecektir.

Anahtar Kelimeler: kültürel miras, özgün karakter, varlık, koruma, ontoloji


An Ontological Approach to the Conservation Conception of the Authentic Character and Cultural Heritage of the Traditional Settlement Patterns in Turkey

Feray Koca
Mugla Sitki Koçman University, Faculty Of Architecture, Department Of City And Regional Planning, Mugla

The unique form and pattern, authentic character of a settlement are shaped as an outcome of dialectic interaction between the inhabitants and the settlement according to the culture of that society. As societies and their culture change, the built environment, the outcome of the collectively produced decisions of the societies is adapted. With modernization, cities became spaces of re-production. This situation leads both the disorientation of society and the transformation of the traditional settlements. The imposition of standardized spatial implementations of the modernist rationale has commonly generated transformation of the authentic character and patterns of the traditional settlements vanishingly in time by destroying the existing natural and cultural values. In this respect, the conservation of the existing pattern of the traditional settlements, their socio-economic and cultural structures by highlighting their meaningful role in history becomes a significant issue for urban planning discipline.

In Turkey, traditional settlement patterns have been subject to the effects of different life styles, settlement practices and building processes as a result of the economic and technological developments of modernization since the midst of 20th century. In time, the socio-spatial and cultural characters of the traditional settlement patterns as much as their visual characters have started to disappear. The aim of this article is, initially, to explain the concepts of authentic character and cultural heritage by approaching the interaction between culture and physical environment from an ontological perspective. Later, the article puts forth the inconveniences in the ‘beings’ of the traditional settlement patterns, generated by the socio-spatial breakdowns stemming from the disregard of ontological assumptions due to modernization in parallel with changing dynamics of everyday urban life in Turkey. It evaluates the conservation conception of the authentic character and cultural heritage of settlements on the basic tenets of the urban planning and design disciplines in terms of ontological approach.

Keywords: cultural heritage, authentic character, being, conservation, ontology


Feray Koca. An Ontological Approach to the Conservation Conception of the Authentic Character and Cultural Heritage of the Traditional Settlement Patterns in Turkey. Planning. 2015; 25(1): 32-43

Sorumlu Yazar: Feray Koca, Türkiye


ARAÇLAR
Tam Metin PDF
Yazdır
Alıntıyı İndir
RIS
EndNote
BibTex
Medlars
Procite
Reference Manager
E-Postala
Paylaş
Yazara e-posta gönder

Benzer makaleler
Google Scholar




 
Copyright © 2020 TMMOB
Bu sitenin tüm hakları Şehir Plancıları Odası İstanbul Şubesine aittir.