Bergama’nın Sahip Olduğu Çok Katmanlı Kültürel Mirasın Korunmasında Kapasite Geliştirme Yaklaşımı ve Katılım [Planning]
Planning. 2023; 33(2): 302-323 | DOI: 10.14744/planlama.2023.72681

Bergama’nın Sahip Olduğu Çok Katmanlı Kültürel Mirasın Korunmasında Kapasite Geliştirme Yaklaşımı ve Katılım

Gülce Güleycan Okyay Bayazit, Demet Ulusoy Binan
Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi Mimarlık Fakültesi, Mimarlık Bölümü, Restorasyon Anabilim Dalı, İstanbul

Kapasite geliştirme, uluslararası mecrada sıkça üzerinde durulan ve sunduğu olanaklar yordamıyla tüm disiplinlerde öne çıkan bir yaklaşımdır. Bu yaklaşımın koruma alanına taşınması düşüncesi, güncel miras çalışmalarının dikkat çekici konu başlıkları arasında değerlendirilebilir. Bu çerçevede, kişi ve toplulukların bilgi, beceri, yeti ve davranışlarının iyileştirilmesi, kurumsal/örgütsel yapıların güçlendirilmesi ile miras ve bağlamı arasındaki ilişkinin dinamikleştirilmesi gibi çeşitli arayışlar da ilgili perspektifte giderek önem kazanmaktadır. Bu makale, öncelikli olarak kapasite geliştirmenin koruma alanına uyarlanmasını ve yaklaşımın kavramsal çerçevesinin detaylı bir biçimde irdelenmesini amaçlamaktadır. Dünya Mirası Kapasite Geliştirme Stratejisi’nde sözü geçen ana temalar arasında yer alan “yerel toplulukların dahiliyeti, sivil toplum kuruluşları ve yönetim sürecinde yer alan diğer paydaşlar” ile bağlantılı bir katılım düşüncesine odaklanan araştırmanın örneklemi olarak gündelik yaşamın ve buna bağlı olarak miras-topluluk ilişkilerinin faal şekilde biçimlenmeye devam ettiği Bergama Çok Katmanlı Kültürel Peyzaj Alanı’nın kent çekirdeği seçilmiştir. Yöntemsel açıdan, Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı tarafından önerilen kapasite geliştirme metodolojisinden hareketle, tez araştırması özelinde özgün bir kurgu ortaya konulduğunu ifade etmek mümkündür. Bu kapsamda, alandaki anahtar aktörlere ilişkin irdelemeler yapılmış, katılımla ilişkili mevcut ve hedeflenen kapasite ile ihtiyaçlar çözümlenmiştir. Anahtar kelime taraması yordamıyla kapasite belirleyicilerinin tespiti, yerel sakinlerle gerçekleştirilen anket çalışması ve yarı yapılandırılmış görüşmeler ile araştırma için geliştirilen ölçek vasıtasıyla konuyla ilgili çalışma yapan farklı alanlardan uzmanların görüşüne başvurulması ve rastlanma sıklığı analizi gibi çalışmalar süreçte yararlanılan farklı araçlardır. Bu çerçevede, Bergama’ya yönelik bütüncül bir kapasite geliştirme yaklaşımı geliştirilmesi hedeflenmiştir.

Anahtar Kelimeler: Bergama, kapasite geliştirme, katılım, koruma; kültürel miras.

Capacity Building and Participation in Conserving the Multi-Layered Cultural Heritage of Bergama

Gülce Güleycan Okyay Bayazit, Demet Ulusoy Binan
Mimar Sinan Fine Arts University, Faculty of Architecture, Department of Architecture, Department of Restoration, Istanbul

Capacity building, as a frequently emphasized approach in the global discourse, takes precedence in all disciplines with regard to the possibilities it offers. The idea of applying this approach to the field of conservation can be considered one of the prominent topics in current heritage studies. Various endeavors, such as improving the knowledge, skills, abilities, and behaviors of individuals and communities, strengthening institutional/organizational structures, and dynamizing the relationship between heritage and its context, are becoming increasingly important from the relevant perspective. In this light, this article primarily aims to adapt capacity building to the field of conservation and examine its conceptual framework in detail. It scrutinizes the approach within the context of the “involvement of communities, NGOs, and other stakeholders in the management process”, as mentioned in the World Heritage Capacity Building Strategy. Within this scope, the research specifically focuses on the urban core of the UNESCO World Heritage Site of Bergama (Pergamon) and Its Multi-layered Cultural Landscape, where daily life and, accordingly, heritage-community relations continue to form and evolve. It can be argued that a unique methodological construct has been proposed for this research, based on the general capacity building framework presented by United Nations Development Programme (UNDP). Firstly, the key actors of the heritage area were examined. Moreover, the existing and targeted capacity, as well as the needs of the area, were evaluated. The identification of research-specific capacity indicators through keyword scanning, a survey conducted with the local dwellers, semi-structured interviews, the utilization of a capacity building scale developed for experts, and frequency analysis are among the dominant tools employed in the above-mentioned process. In this framework, the research ultimately aims at developing a holistic capacity building approach towards Bergama.

Keywords: Bergama, capacity building, participation, conservation; cultural heritage.

Gülce Güleycan Okyay Bayazit, Demet Ulusoy Binan. Capacity Building and Participation in Conserving the Multi-Layered Cultural Heritage of Bergama. Planning. 2023; 33(2): 302-323

Sorumlu Yazar: Gülce Güleycan Okyay Bayazit, Türkiye
Makale Dili: Türkçe
LookUs & Online Makale