Ankara’da Farklı Yeşil Alan Oranlarına Sahip Mahallelerde Yaşayan Çocukların Yeşil Alan Deneyimleri

Bu çalışma, yeşil alan oranı farklı olan mahallelerde yaşayan çocukların yeşil alanlarda geçirdikleri süreleri karşılaştırmayı ve bulgulardaki farklılıkları, deneyimlenen aktiviteler ve karşılaşılan sorunlar üzerinden açıklamayı amaçlamaktadır. Çalışmanın bulguları, Ankara’daki yedi mahallede yürütülmüş bir araştırmaya dayanmaktadır. Seçilen mahallelerin yeşil alan oranları, objektif ölçüm yöntemleriyle hesaplanmıştır. Zaman bazlı veriler, 9-14 yaş arası çocukların ilkbahar mevsim koşullarında doldurdukları aktivite günlüğü çalışmalarından; yapılan aktiviteler ve karşılaşılan sorunlara ilişkin veriler ise aynı çocuklarla gerçekleştirilen katılımcı haritalama çalışmalarından elde edilmiştir. Bulgular, hafta içi günlerde yeşil alan oranı daha düşük ve yüksek mahallelerde yaşayan çocukların park, konut/site bahçesi ve genel anlamda yeşil alan kullanım sürelerinin farklılaşmadığını göstermektedir. Ancak, hafta sonlarında, yeşil alan oranı daha yüksek olan mahallelerde yaşayan çocuklar özellikle parklarda daha fazla vakit geçirmektedir. Her iki mahalle grubunda da çocukların yeşil alanlarda yaptıkları aktivitelerin oranı ve çeşitliliği büyük ölçüde benzer de olsa, yeşil alan oranı daha yüksek olan mahallelerde yaşayan çocuklar bu oranın daha düşük olduğu mahallelerde yaşayan çocuklara kıyasla yeşil alanlarda daha fazla sorun deneyimlemektedir. Deneyimlenen sorunların sayısı ve türü, her iki mahalle grubunda da hem yaş hem de yeşil alan türü bazında farklılaşmaktadır. Bu bulgular, çocukların yeşil alanlarla etkileşimini artırmayı amaçlayan şehir plancıları ve kentsel tasarımcılar için önemli ipuçları sunmaktadır.

Anahtar Kelimeler: Aktivite günlüğü, çocukların yer deneyimleri, katılımcı haritalama, yeşil alanlar, yeşil alan oranı

Children’s Experiences of Green Spaces in Ankara Neighborhoods with Different Green Space Ratios

This study aims to compare the time children spend in green spaces across neighborhoods with different green space ratios. It then seeks to explain the observed differences through children’s reported activities and problems encountered in these spaces. The results are based on data obtained from seven neighborhoods in Ankara. The green space ratios of neighborhoods were calculated based on objective measurements. The data regarding the amount of time spent in green spaces were obtained from 9-to-14–year-old children’s activity diaries completed during the spring season. Finally, the data regarding the children’s neighborhood activities and the problems they encountered were obtained from a participatory mapping activity conducted with the same children who filled out the activity diaries. Results show that, on weekdays, the amount of time spent in green spaces in general, and parks and gardens in particular, does not differ between neighborhoods with lower and higher green space ratios. However, during weekends, children who live in greener neighborhoods tend to spend more time in parks. While there is no relationship between living in greener neighborhoods and participation in more naturebased activities, an inverse relationship was observed between living in greener neighborhoods and the number of problems experienced by children in green spaces. Children experience these problems at different intensities in different types of green spaces. Age also seems to influence children’s negative place experiences. These findings provide valuable insights for urban planners and designers aiming to increase children’s engagement with nature.

Keywords: Activity diary, children’s place experiences, participatory mapping, green spaces, residential greenness