Toward a Relational Framework for Craftsmanship: Symbolism, Persistence, and Fluidity in the Economic Geography of Istanbul Cymbalsmiths

As spatial carriers of local knowledge and cultural capital, craft economies represent a distinctive field of inquiry with their unique relational dynamics. In economic geography literature craftsmanship has often been instrumentalized as the cultural foundation of regional development. This study adopts the relational economic geography framework to examine the unique survival and coexistence mechanisms of craft geographies. Bathelt and Glückler (2003; 2011) identified three fundamental attributes of economic action observable on the relational plane: Contextuality, path dependency, and contingency. This conceptualization constitutes the theoretical point of departure of the study. Istanbul's craft geographies offer a productive research site in this regard. Originating in the seventeenth century to serve the military needs of the Ottoman State and sustained by the Zildjian family, cymbal making has undergone profound spatial transformations under the shadow of asymmetric subcontracting relations and national policies. Despite all ruptures, production has persisted in Istanbul within an ongoing master-apprentice lineage, albeit fragmented and displaced. The particular weight of Istanbul cymbalsmiths, clinging to the legacy of "handmade Turkish cymbals," remains high regardless of their share of overall global revenue. This unique existence is addressed through the relational framework. Contextuality is conceptualized through accumulated place-based reputation, path dependency through the persistent continuation of traditional ways of making, and contingency through transmission mechanisms of tacit knowledge beyond ethnic boundaries. The three fundamental dimensions of the relational economic geography framework are accordingly reinterpreted for craft geographies as symbolic thickness, craft persistence, and heritage fluidity.

Keywords: Craft geographies, Relational economic geography, Craftsmanship, Cymbal, Cymbalsmiths, Istanbul

Zanaatkârlık için bir İlişkisel Çerçeveye Doğru: İstanbul Zilciliğinin Ekonomik Coğrafyasında Sembolizm, Israr ve Akışkanlık

Yerel bilgi birikimi ve kültürel sermayenin mekânsal taşıyıcısı olarak zanaat ekonomileri, özgün ilişkisel dinamikleriyle öne çıkan önemli bir çalışma sahasıdır. Ekonomik coğrafya yazınında zanaatkârlık çoğunlukla bölgesel kalkınmanın kültürel temelleri bağlamında araçsallaştırılmıştır. Bu çalışma, zanaat coğrafyalarının kendine özgü hayatta kalma ve bir arada var olma mekanizmalarını irdelemek için ilişkisel ekonomik coğrafya çerçevesini benimser. Bathelt ve Glückler (2003; 2011) ekonomik eylemin gözlemlenebilir yönlerini bir ilişkisel düzleme yansıtarak gözlemlenebilen üç temel özelliği tanımlamışlardı: Bağlamsallık, izlek bağımlılığı ve olumsallık. Bu kavramsallaştırma, çalışmanın kuramsal çıkış noktasını oluşturmaktadır. İstanbul’un çağdaş zanaat coğrafyaları, barındırdığı ilişkisel süreklilikler ve kopuşlarla bu bağlamda verimli bir araştırma sahası sunmaktadır. 17. yüzyılda Osmanlı Devleti'nin askeri ihtiyaçları doğrultusunda İstanbul'da doğan ve Zilciyan ailesi tarafından sürdürülen zil yapımı zanaatı, önemli anlamsal ve mekânsal dönüşümler ve kırılmalar yaşamıştır. Tüm kopuşlara karşın İstanbul’da üretim bugüne dek süregelen usta-çırak silsilesi içerisinde parçalanarak ve yer değiştirerek de olsa devam edegelmiştir. Geleneksel üretime devam eden ve “el yapımı Türk zilleri” efsanesinin gerçek mirasçısı oldukları inancıyla küresel piyasada kendilerine özgü stratejileri ile yer bulan İstanbul zilcilerinin özgül ağırlığı toplam küresel gelirden aldıkları paydan bağımsız olarak yüksektir. Bu özgün varoluş yukarıda bahsi ilişkisel bir bütüncül çerçeve ile ele alınabilir. Bağlamsallık yere bağlı sembolik itibarın birikimi ile, izlek bağımlılığı geleneksel yapma biçimlerinin ısrarlı sürdürülüşü ile, olumsallık ise etnik sınırların ötesindeki örtük bilginin aktarım mekanizmaları ile kavramsallaştırılır. İlişkisel ekonomik coğrafya çerçevesinin sunduğu üç temel boyutu zanaat coğrafyaları özelinde sırasıyla sembolik kalınlık, zanaatkâr ısrarı ve miras akışkanlığı olarak damıtılarak yeniden yorumlanır.

Anahtar Kelimeler: Zanaat coğrafyaları, İlişkisel ekonomik coğrafya, Zanaatkârlık, Zil, Zilcilik, İstanbul